De term persoonlijke ontwikkeling is 'in', je hoort en leest er veel over. Maar wat is het eigenlijk? is het iets waar je interesse in hebt en waar je over leest en met elkaar over praat? Naar de mening van Lusanne Hogeweg is het iets dat je doet, en blijft doen, totdat het hogere doel ervan is bereikt. Kennen en versterken van je persoonlijkheid is een stap op de weg van persoonlijke ontwkkeling, maar uiteindelijk gaat het om ontdekken en realiseren van je ware Zelf.

Persoonlijke ontwikkeling is het ontwikkelen van je persoonlijkheid, zou je kunnen denken. De persoonlijkheid is een (aangeleerde) manier van doen, met behulp waarvan je kunt deelnemen aan sociale en maatschappelijke activiteiten. De persoonlijkheid heeft tevens een aspect van bescherming en overleving in zich, gebaseerd op angst en een idee van schaarste. Dit noemen we het ego, dat in wezen een soort bunker is waarin het bange en gekwetste deel van de persoonlijkheid zich schuilhoudt. Ontwikkelen van de persoonlijkheid is tevens het versterken van het ego en is daarmee niets anders dan het bevestigen van je manier van doen en van je bunker. Dit is naar mijn mening niet waar het echt om gaat bij persoonlijke ontwikkeling.

Overigens kan deze vorm van persoonlijke ontwikkeling wel degelijk zijn waarde hebben. Het is voor veel mensen een begin, een eerste stap op weg naar zelfkennis en eigenwaarde. Cursussen in sociale vaardigheden, assertiviteit of persoonlijke effectiviteit en cognitieve of gedragstherapie, je hebt er zeker wel wat aan. Je krijgt inzicht in bepaalde aspecten van de persoonlijkheid en je ontwikkelt je vermogen om deel te nemen aan het sociale verkeer en voelt je al een stuk beter dan toen je nog volledig onbewust was van jezelf. Persoonlijke ontwikkeling heeft ook te maken met spiritualiteit, weten sommigen. Dus lezen ze over spiritualiteit en gaan ze leren aura's readen en mediteren. Dit kan echter, als je niet oppast, nog steeds niet dieper gaan dan het niveau van de persoonlijkheid en daardoor niet wezenlijk bijdragen aan je ontwikkeling.

Je werkelijk bezig houden met persoonlijke ontwikkeling vergt constante zelfreflectie en alertheid op je houding en gedrag. Het betekent eerlijk naar jezelf kijken en je ego gehechtheden, je beschermingsmechanismes, loslaten. Het betekent onder ogen zien en voelen van oude pijn, angst en andere emoties.

Vrijblijvendheid of verantwoordelijkheid

Er zijn natuurlijk ook tegengeluiden. Mensen die al die zelfreflectie en gepraat over persoonlijke ontwikkeling maar onzin vinden, vooral als het spiritueel wordt want dat is zweverig. Nee hoor, gewoon je leven leiden en geen gezeur of diepzinnig gedoe. Vooral niet 'naar jezelf kijken' of 'aan jezelf werken' want dat rakelt alleen maar onwelkome emoties op. Oppervlakkig gezien heeft ieder de keuze om zich al dan niet met persoonlijke ontwikkeling bezig te houden. Maar op een dieper niveau is dat naar mijn mening niet waar. Je hebt wel degelijk de verantwoordelijkheid, of misschien zelfs wel de plicht, om je te ontwikkelen. In deze tijd van grote veranderingen in de wereld, waarin we een toename zien van geweld en angst, van extremisme en negativiteit, is een tegenwicht nodig. Er is (meer) bewustzijn nodig, doch niet langer van de verschillen tussen ons want dat leidt slechts tot conflict en strijd. Er is aandacht nodig voor wat we gemeenschappelijk hebben, wat we delen en wat ons bindt. Als we ons bewust worden van wie we op een dieper niveau werkelijk zijn en onszelf in die richting verder ontwikkelen, dan kunnen we de wereld bevrijden van angst, pijn en lijden.

Als je blijft steken op het niveau van leren kennen en hanteren van je persoonlijkheid, en je je alleen maar beter hebt leren handhaven, dan kun je nog steeds heel bang zijn en pijn, verdriet, onmacht en boosheid diep van binnen herbergen. En zul je deze onbewust blijven projecteren en uitleven op anderen. Wat draag je daarmee bij aan het vertrouwen en de liefde en eenheid die zo nodig zijn? Om daar een bijdrage aan te kunnen leveren, dien je je ware Zelf te ontwikkelen. Want het is ons ware Zelf, dat verbonden is met een hogere wijsheid, kracht en eenheid, dat ons waarlijk kan leiden en bevrijden.

Het ware Zelf

Je bent niet je ego, je persoonlijkheid en masker naar buiten toe, net als je ook niet je lichaam bent. Zowel persoonlijkheid, ego als lichaam zijn voertuigen van het ware Zelf (of de ziel) met behulp waarvan het kan (over)leven en zich kan uiten. Het ego is als het ware een vervorming van je ware aard, dat is ontstaan door pijnlijke ervaringen uit het verleden en de betekenis die je daar aan hebt gegeven. Je bent je op een bepaalde manier gaan gedragen om jezelf te beschermen en te handhaven, het is niet wie je echt bent. Maar wie of wat ben je dan wel? Er is ook je ware Zelf, dat dieper zit, namelijk in je kern, of die jouw kern ís. Dit Zelf is verbonden met een hogere en grotere wijsheid, met de Bron of God. Dit zelf is puur, waar en wijs.

Wie is mijn Zelf, hoe kom ik daarmee in contact en hoe kan ik weten of ik dat ben? Als je jezelf deze vragen stelt, dan ben je al een heel eind op weg. Bij het in contact komen met je ware Zelf is luisteren naar en vertrouwen op je gevoel en intuïtie van groot belang. Het proces van persoonlijke ontwikkeling kan niet puur rationeel worden doorlopen. Het verstand kan een term als 'je ware Zelf' met moeite begrijpen, bevatten en verklaren. De echte ingang naar je ware Zelf is dan ook via voelen, niet via denken. Voelen, intuïtief weten en zien, dat zijn de manieren om je Zelf werkelijk, van binnen uit, te leren kennen en te ervaren.

Gevoel en verstand

Door middel van meditatie, ontspanningsoefeningen of yoga kun je in contact komen met je gevoel en daarmee tot een ervaring van zijn. In contact proberen te komen met het ware Zelf vergt dat je leert luisteren naar diens stem, die subtiel is en op een andere manier tegen je 'praat' dan de persoonlijkheid en het verstand. Door een punt van innerlijke rust te vinden van binnen en in deze rust vragen te stellen en antwoorden op te laten komen, kom je tot een innerlijk weten dat vele malen sterker is dan het begrijpen van het denken, vooral als dit weten gepaard gaat met een intuïtief zien en voelen.

Overigens heb je je verstand en je vermogen om te denken en begrijpen wel nodig, je moet het alleen op de juiste wijze leren inzetten. Het streven is balans en samenwerking tussen denken en voelen. Hoe kan een dergelijke samenwerking eruit zien? Bijvoorbeeld als je wat je voelt en intuïtief weet, betekenis kunt geven en op waarde weet te schatten. En ook als je in een keuzeproces op je gevoel kunt kiezen na eerst rationele afwegingen te hebben gemaakt, werken bij jou gevoel en verstand aardig samen. Waar het om gaat bij de integratie van denken en voelen is het ontwikkelen van onderscheidingsvermogen; zodat je weet wat je voelt en aanvoelt wat waar is.

Vrijheid

De ontwikkeling van slechts je persoonlijkheid houdt je vast in oude aangeleerde manieren van doen. Daar kom je niet mee verder, er is meer nodig. Om te beginnen toewijding aan het willen weten van de waarheid over jezelf. Vervolgens tot de kern willen gaan en tenslotte niet rusten totdat je daar bent aangekomen. Wat heb je eraan om zo met jezelf bezig te zijn, naar jezelf te kijken en aan jezelf te werken? Veel. Het levert je vrijheid op, steeds meer vrijheid. En is dat niet waar we allen zo naar snakken, om vrij te zijn? Velen van jullie hebben dat wellicht nooit beseft. Je voelt dat er nog meer is in het leven dan verplichtingen, moeten en druk druk druk. Maar wat dan?

Je mist de vrijheid om je persoonlijkheid en ego te laten voor wat ze zijn. En om te zijn, gewoon te zijn wie je bent. Zonder te hoeven voldoen aan verwachtingen van anderen, aan uiterlijke of innerlijke beelden van wie je moet zijn en hoe je je hoort te gedragen. Je zoekt de vrijheid om te leven zonder angst, en vol vertrouwen. Je hebt vrijheid nodig om je licht te laten schijnen, om in je kracht te staan en om je waarheid te spreken. Je snakt naar de vrijheid die innerlijke rust en vrede je geeft. Deze vrijheid om je Zelf te zijn maakt Zelf realisatie mogelijk.

Zelfrealisatie

Ook zelfkennis is naar mijn mening geen doel op zich. Het uiteindelijke doel van persoonlijke ontwikkeling, van je Zelf kennen en vrij worden, is Zelf realisatie. Je ware Zelf realiseren, dat is eerst je bewust worden van en daarna vorm geven aan wie je werkelijk bent.

Jouw ontwikkeling staat niet op zichzelf, je maakt deel uit van een groter geheel en van een bepaald tijdsbeeld. We leven sinds enkele jaren in het aquarius tijdperk, dat een tijd van liefde en eenheid is. Het begin van dit tijdperk is een periode van grote zuivering van karma. Alle oude belemmerende patronen uit het (verre) verleden dienen we op te ruimen in onszelf. Want in het huidige tijdperk moeten we in onze eigen kracht gaan staan, de schepper in onszelf vinden en vanuit ons hart gaan leven. We dienen daarom onszelf te ontwikkelen, zodat we kunnen doen waarvoor we zijn gekomen en om de taak te vervullen die we ons hebben gesteld. Welke specifieke taak ieder van ons ook heeft, we hebben een rol te vervullen in de wereldwijde transformatie van angst naar vertrouwen en liefde en van afgescheidenheid, conflict en strijd naar eenheid.

Deze transformatie dient eerst in iedere individuele mens plaats te vinden. Daartoe dien je je oude belemmerende overtuigingen te onderzoeken, beperkende patronen achter je te laten en de pijnlijke emoties te ontladen. Zodat je vrij wordt om jezelf te zijn en jezelf neer te zetten in de wereld, om het werk te gaan doen waarvoor je bent geboren en waarvoor je al je kwaliteiten en talenten hebt meegekregen en ontwikkeld. Dat is het hogere doel van persoonlijke ontwikkeling.

Tenslotte

Er is geen tijd te verliezen mensen. Word wakker, sta op, kom uit je schulp of uit je luie stoel en ga aan de slag. Neem de verantwoordelijkheid op je voor je ontwikkeling, begin er nu mee en ga net zo lang door tot je je ware Zelf hebt gerealiseerd. Ontwikkel je tot liefdevolle wijze mens en draag jouw unieke steentje bij aan de ontwikkeling van vrede in de wereld.

© Lusanne Hogeweg

Terug naar het overzicht

Als je niet van richting verandert,

zou je wel eens kunnen uitkomen waar je nu naartoe gaat

~ Lao Tze